DİZEL MOTORLARINDA AZOT OKSİT (NOx) KONTROL YÖNTEM

Marka ve modelden bağımsız her araçta karşımıza çıkabilecek sorunları ele aldığımız bölüm.
Forum kuralları
Forumlarımızda siyasi, dini yada toplumun hassasiyeti bulunan konulara değinmek yasaktır.

DİZEL MOTORLARINDA AZOT OKSİT (NOx) KONTROL YÖNTEM

İleti skodacı » 08 Oca 2008, 21:12

ÖZET


İçten yanmalı motorlarda yanma odasındaki maksimum sıcaklık 1800 K’in üzerine çıktığında, havanın içindeki azot ve oksijen kimyasal olarak birleşerek, azot oksit (NOx) denilen, insan sağlığına ve çevreye zararlı bir gaz haline dönüşür. Dizel motorlarının hava fazlalığı ile çalışması, benzin motorlarına göre NOx oluşturma potansiyelini arttırır. Bu çalışmada dizel motorlarından kaynaklanan NOx emisyonlarının azaltılması ele alınarak, günümüz dizel motorlarında kullanılan NOx kontrol yöntemleri incelenmiştir.


Anahtar kelimeler: dizel motoru, egzoz emisyonu


  1. GİRİŞ


İçten yanmalı motorlarda fosil kaynaklı yakıtların aşırı kullanımı sonucu atmosferdeki taşıt kaynaklı hava kirliliği günümüzde insan sağlığı ve çevre bakımından tehlikeli boyutlara ulaşmıştır. Gelişmiş ülkelerde taşıt kaynaklı emisyonlara ciddi sınırlamalar getirilmiştir. Bu sebeple araştırmacılar taşıt kaynaklı emisyonların azaltılması konusunda yoğun çalışmalar yapmaktadırlar.


Ülkemizde olduğu gibi yolcu ve yük taşımacılığın büyük bir bölümünün kara yolu taşıtları ile yapıldığı ülkelerde bu durum ayrı bir önem arz etmektedir. Yolcu ve yük taşımacılığında kullanılan taşıtların büyük çoğunluğunda dizel motorları kullanılmaktadır. Bu yüzden dizel motorlarından kaynaklanan emisyonların azaltılması gerekmektedir.


Dizel motorlarından kaynaklanan en önemli iki emisyon; partikül madde (PM) ve azot oksit (NOx) emisyonlarıdır. Dizel motorlarının hava fazlalığı ile çalışmaları benzin motorlarına göre NOx oluşturma potansiyellerini arttırmaktadır. Benzin motorlarından atmosfere atılan bir ton egzoz gazının 18,42 kg'ı NOx iken, dizel motorlarında bu miktar 123,71 kg

 
skodacı
Yeni Üye
Yeni Üye
 
İleti: 0
Kayıt: 25 Eyl 2006, 21:59

İleti AV-2006 » 08 Oca 2008, 21:38

skodacı  ben hiçbirşey anlamadım..NOx  (yani azot oksit'in )stokiyometrik orana yakın olması ne demek???

  • FABİA TDI
Kullanıcı avatarı
AV-2006
CLASSIC
CLASSIC
 
İleti: 94
Kayıt: 03 Şub 2007, 14:01
Ad Soyad: hasan murat bilgin
Nereden: Ankara
Arabanız: fabia

İleti skodacı » 08 Oca 2008, 21:41

hocam,bu notu daha doğrusu ders notunu makina mühendisi bir arkadaşımdan aldım...kendisine soracam bu sorunu...
skodacı
Yeni Üye
Yeni Üye
 
İleti: 0
Kayıt: 25 Eyl 2006, 21:59

İleti AhmetH » 08 Oca 2008, 22:13

Stoichiometric
 

yakıt  oksijenle  tam  tepkimeye  giriyor.  artan  ürün  olmuyor.

 

AFR  demek  bir   nevi.

 

 

sıtoiç  tepkimede veya  fakir karışımda EGT  çok  yüksektir.(egzoz gazı  sıcaklığı)

 

bunu kontrol  etmek  için  EGR  kullanılıyor Embarrassed
Kullanıcı avatarı
AhmetH
SCOUT
SCOUT
 
İleti: 2216
Kayıt: 18 Kas 2007, 22:35
Nereden: İstanbul (Avr.)
Arabanız: '16 Golf 7 1.2tsi dsg allstar

İleti AV-2006 » 08 Oca 2008, 22:17

[quote="AhmetH"]Stoichiometric
 

yakıt  oksijenle  tam  tepkimeye  giriyor.  artan  ürün  olmuyor.

 

AFR  demek  bir   nevi.

 

 

sıtoiç  tepkimede veya  fakir karışımda EGT  çok  yüksektir.(egzoz gazı  sıcaklığı)

 

bunu kontrol  etmek  için  EGR  kullanılıyor Embarrassed
[/QUOTE]
 

Sizin söyleminizdende hiç birşey anlamadım.Mühendis olmadığımdan herhalde.Bunun anlaşılır olanı yok mu???

  • FABİA TDI
Kullanıcı avatarı
AV-2006
CLASSIC
CLASSIC
 
İleti: 94
Kayıt: 03 Şub 2007, 14:01
Ad Soyad: hasan murat bilgin
Nereden: Ankara
Arabanız: fabia

İleti AhmetH » 08 Oca 2008, 22:26

Şöyle  izah  edeyim  madem.
 

Araçtaki  mazot  saf  değil    %100   verimli  yanamıyor..

 

yandığı  zaman  açığa  başka  şeylerde  çıkıyor..

 

 

Şimdi   bir   damla  mazotu   yakmak  için  1  litre  oksijen  lazım  olsun  atıyorum..

 

 

bu   tam  denge   orandır..   işte  buna  stoichiometrik   karışım  derler.

 

 

 

fakat   bir   motor   hiç  bir  zaman   içine   adam  akıllı  karışım  yakacak   havayı  ememez...

 

 

Turbo  kompresör   vb   yöntemle   hava  tedarik  edilse  bile   olmaz...

 

 

çünkü   bu  yanmanın   sonucu   açığa   çıkan   sıcaklık   çok  yüksektir..

 

pistonları  ve   egzoz  supaplarını   veya  ısıdan  etkilenebilecek  her  noktayı   etkiler..

 

 

 

 

İşte   bu  yüzden   Egzoz  gazı   geri  dönüş  sistemi  ile  ( EGR )

 

hava yakıt  oranı   Stoich   orandan  çekilmeye  çalışılır ki  EGT  (Egzoz  gazı  sıcaklığı) düşsün

 

 

 

ancak  bizim   memlekette   mazot   onca  iyileşmeye  rağmen  hala  o  kadar  güzel  değil..

 

 

bu  EGR sistemi   kurum  yüzünden   bozuluyor...

 

 

 

 

 
Kullanıcı avatarı
AhmetH
SCOUT
SCOUT
 
İleti: 2216
Kayıt: 18 Kas 2007, 22:35
Nereden: İstanbul (Avr.)
Arabanız: '16 Golf 7 1.2tsi dsg allstar

İleti skodacı » 08 Oca 2008, 22:28

hocam,şöyle izah edeyim...yakıt-hava karışımı tam anlamıyla bir birlikteliğe girmiş oluyor...yani ortada fazladan bir şey kalmış olmuyor...fakir karışımda yani yakıt-hava karışımın uyumlu olmadığı anlarda egzoz gazı geri dönüş sistemi yüksek bir sıcaklığa maruz kalmış oluyor...işte bu noktada devreye EGR valfi giriyor...bu açıklamama istinaden birde notun sahibi mak. mühendisi arkadaşımdanda konu ile bilgi alacağımı belirtmek isterim,size...
skodacı
Yeni Üye
Yeni Üye
 
İleti: 0
Kayıt: 25 Eyl 2006, 21:59

İleti AV-2006 » 08 Oca 2008, 22:40

Diesel motorun çalışma prensibini teorik olarak bilen biri olarak bu açıklamalar(teknik terim karşılıkları) faydalı oldu.Yinede dolgu sıcaklığı,eşdeğerlik oranı vs..neyse bu ayrıntılar benim kafamı karıştırır.Bu işin inceliklerini öğrenecek yaşım geçti.Yinede sağolunDisapprove


  • FABİA TDI
Kullanıcı avatarı
AV-2006
CLASSIC
CLASSIC
 
İleti: 94
Kayıt: 03 Şub 2007, 14:01
Ad Soyad: hasan murat bilgin
Nereden: Ankara
Arabanız: fabia

İleti umt_d » 12 Oca 2008, 22:03

Kopyala yapıştır kolay geliyor insanlara şunu oturup jherkesin anlayacagı seviyeye indirgeyeyim demek yok.
umt_d
Yeni Üye
Yeni Üye
 
İleti: 0
Kayıt: 03 Oca 2008, 20:32


Genel Teknik



Kimler çevrimiçi

Bu forumu görüntüleyenler: Kayıtlı kullanıcı yok ve 7 misafir